Trống nhà thờ: chọn cỡ, loại và giá cho giáo xứ, nhà thờ họ

Trống nhà thờ là trống da trâu, tang gỗ mít, đặt trong hoặc trước thánh đường để dùng trong lễ trọng, rước kiệu và sinh hoạt giáo xứ. Với nhà thờ Công giáo, cỡ mặt 60 đến 80cm (60x80 đến 80x100cm) là vừa với phần lớn thánh đường. Đội trống đi rước thì cần thêm trống nhỏ đeo vai. Nhà thờ họ (từ đường) thường dùng một trống và một chiêng cho lễ giỗ tổ. Dưới đây là cách chọn và khoảng giá tham khảo tại xưởng.

Trống được dùng thế nào ở giáo xứ?

Trống gắn với làng Công giáo Bắc Bộ từ lâu. Theo bài của PGS.TS Nguyễn Hồng Dương trên báo Công giáo và Dân tộc, xứ đạo khá giả xưa thường sắm một trống đại, đường kính có thể từ 1,5 đến 2m, đặt lên xe có bánh hoặc buộc vào hai đòn tre cho bốn người khiêng. Trống thuộc ban nhạc đi trong các cuộc rước kiệu. Có xứ còn tổ chức thi múa trống giữa các họ lẻ. Ngoài trống đại, hầu hết các nơi có đội trống cà rùng từ 6 chiếc trở lên, mỗi chiếc một cỡ để tạo nhiều âm. Mùa Chay thì dùng tiếng mõ kèm trống khẩu làm hiệu lệnh.

Ngày nay đội trống vẫn có mặt trong nhiều cuộc rước. Trang Giáo phận Hưng Hóa thuật lại cuộc rước kiệu Đức Mẹ ở giáo họ Phúc Đức năm 2023: đi đầu là cờ ngũ phương, rồi Thánh giá với nến cao, tiếp đến đội trống nhà xứ Cát Ngòi, các kiệu hoa và sau cùng là kiệu Đức Mẹ. Ở giáo xứ Tử Đình, theo trang Tổng giáo phận Sài Gòn, đoàn rước Kiệu Chúa Phục Sinh năm 2026 khởi hành "trong tiếng trống rộn rã", giữ truyền thống của người gốc Bắc Ninh.

Cần nói rõ: chúng tôi không tìm thấy quy định chung nào về cách đánh trống trong phụng vụ. Hướng dẫn về các cuộc rước Thánh Thể đăng trên trang Hội đồng Giám mục Việt Nam chỉ ghi "theo tập quán, một ca đoàn có thể hát hay một dàn nhạc có thể phục vụ", và ca đoàn dẫn dắt việc ca hát. Trống dùng lúc nào, đứng ở đâu trong đoàn rước là tập quán từng giáo phận, từng xứ. Ban hành giáo và cha xứ quyết định.

Trống nhà thờ cỡ bao nhiêu là vừa?

Thánh đường là gian kín, trần cao, tiếng trống dội lại mạnh, nên không cần trống quá to như trống sân đình. Trống nhà thờ của xưởng có bốn cỡ (mặt × cao): 50x70, 60x80, 70x90 và 80x100cm. Gợi ý khi chọn:

• 50x70cm: nhà nguyện, gian thờ hẹp.
• 60x80cm: nhà thờ nhỏ, nhà thờ họ đạo, thánh đường nhỏ; đây là cỡ khách hay chọn nhất.
• 70x90cm: nhà thờ xứ cỡ vừa đến lớn, dùng cả trong nhà lẫn khi rước quanh khuôn viên.
• 80x100cm: nhà thờ lớn, sân rộng, hoặc giáo xứ muốn một trống cái dẫn nhịp cho cả đội trống khi rước.
• Đo chỗ đặt trước khi chốt cỡ, tính cả giá đỡ và chỗ đứng cho người đánh.

Bảng cỡ chung theo không gian và số người có trong bài cách chọn kích thước trống.

Chọn loại: trống trơn hay chạm thánh giá, tang ghép hay nguyên khối

Xưởng có hai mẫu trống nhà thờ trên web: trống nhà thờ D50cm và trống nhà thờ D60cm cao cấp. Mẫu thường mặt da trâu, tang gỗ mít sơn nâu gỗ hoặc đỏ. Trống đi kèm dùi, giá để trống và sơn hoàn thiện. Mẫu cao cấp chạm nổi thánh giá, chùm nho, lá ô-liu trên tang, sơn PU hoặc sơn son tùy chọn. Cả hai mẫu đều khắc được tên giáo xứ trên thân trống.

Về tang, cả hai mẫu trống nhà thờ đều làm được hai kiểu. Tang ghép dăm gồm nhiều thanh gỗ mít ghép lại, dễ làm cỡ lớn. Tang nguyên khối khoét rỗng từ một khúc mít liền, không có mạch ghép, nhưng cỡ trống phụ thuộc khúc gỗ tìm được. Khi đặt, giáo xứ nên nói rõ muốn kiểu nào để xưởng báo giá đúng.

Trống cho đội trống giáo xứ

Đội trống đi rước cần trống nhẹ, đeo được lâu. Với đội thiếu nhi, thanh thiếu niên, xưởng có trống đội từ D30 đến D50cm, có dây đeo vai. D30cm nặng khoảng 3kg, hợp với các em nhỏ. D40cm nặng khoảng 5kg, cỡ hay được chọn cho thanh thiếu niên. Một đội thường có thêm một trống cái để giữ nhịp. Trống cái có thể là trống nhà thờ cỡ 70x90 hoặc 80x100cm. Muốn mang theo khi rước thì cần giá hoặc xe đặt trống, giống cách các xứ xưa đặt trống đại trên xe có bánh. Xưởng có làm cả giá và xe đẩy trống, báo cỡ trống khi đặt để làm vừa.

Đội cần những gì và chia cỡ ra sao thì xem bài bộ trống đội gồm những gì. Bài viết cho trường học nhưng cách chia trống cái, trống con cũng dùng được cho giáo xứ.

Trống chiêng ở nhà thờ họ

"Nhà thờ" ở nhiều vùng quê còn là nhà thờ họ, tức từ đường của một dòng họ. Theo báo Thanh Niên, ngày giỗ tổ các dòng họ thường làm lễ có người trưởng tế, ban tế, trang phục tế lễ, có hát chào và đánh trống. Con cháu có thể đánh trống, đánh chiêng trong lúc các bậc cao niên dâng lễ. Ở Yên Thành (Nghệ An), báo Phụ Nữ Online ghi trống tế là "thanh âm không thể thiếu" trong buổi tế tổ của các dòng họ. Một dàn trống tế ở đó thường có một trống cái, hai trống con, chiêng và nao bạt, đội từ 4 đến 7 người.

Đánh bao nhiêu hồi, lúc nào là lệ riêng của từng họ, từng vùng. Về chọn trống: gian từ đường thường hẹp, nên trống mặt khoảng 50–60cm (cỡ 50x70 hoặc 60x80cm) là đủ để tiếng không át cả gian. Có thể dùng trống nhà thờ mẫu thường, hoặc trống đình nếu họ muốn kiểu sơn son quen thuộc của đình làng. Xưởng có bán chiêng đồng riêng (cỡ D40, D60cm).

Giá trống nhà thờ tham khảo

Bảng dưới là khoảng giá theo cỡ. Đây là giá tham khảo, thay đổi theo giá gỗ và da từng đợt; liên hệ để báo giá chính xác.

Cỡ (mặt × cao)	Giá tham khảo
50x70cm	2.700.000 – 3.300.000 đ
60x80cm	7.200.000 – 8.800.000 đ
70x90cm	11.700.000 – 14.300.000 đ
80x100cm	16.200.000 – 19.800.000 đ

Trống đội cho đội trống giáo xứ: D30cm khoảng 1.100.000 – 1.300.000 đ, D40cm khoảng 2.000.000 – 2.400.000 đ, D50cm khoảng 2.700.000 – 3.300.000 đ (giá tham khảo, liên hệ để báo giá chính xác). Trống bảo hành 18 tháng. Trống nhà thờ làm mới mất 7–10 ngày, khắc tên, ngày khánh thành thêm khoảng 2 ngày. Trống nhà thờ được giao bằng xe tải của xưởng hoặc xe khách, miễn phí trong bán kính 50km và xưởng hỗ trợ đặt trống lên giá; xa hơn tính theo chính sách vận chuyển. Trống đội miễn phí vận chuyển cho đơn từ 2 bộ. Trống nhà thờ đặt cọc 20% khi chốt đơn, trống đội không cần cọc.

Ảnh và thông số từng mẫu xem ở mục trống nhà thờ. Muốn so trống nhà thờ với trống đình, trống chùa, trống hội, xem bài phân biệt các loại trống Đọi Tam.

Đặt trống cho giáo xứ, dòng họ

Khi liên hệ, nên báo trước: dùng trong thánh đường, đi rước hay ở từ đường; chỗ đặt rộng bao nhiêu; cỡ mặt; mẫu thường hay chạm thánh giá; tang ghép dăm hay nguyên khối; tên giáo xứ cần khắc (nếu có); số trống đội nếu lập đội. Gọi hotline 0986 161 521, nhắn Zalo cùng số, hoặc gửi yêu cầu ở trang đặt theo yêu cầu.