Trống tiếng Anh là gì? Tên tiếng Anh các loại trống Việt

Trống tiếng Anh là drum. Từ điển Cambridge định nghĩa drum là nhạc cụ, thường làm bằng một lớp da căng trên đầu một ống hoặc bát rỗng, chơi bằng cách đánh bằng tay hoặc bằng dùi. Riêng các loại trống Việt như trống chầu, trống cơm thì tiếng Anh không có từ tương đương: các nguồn quốc tế thường giữ nguyên tên Việt rồi kèm một cụm mô tả.

Bài này gom các cách gọi đó vào một bảng, ghi rõ cách nào lấy từ từ điển, cách nào lấy từ UNESCO, báo chí hay Wikipedia, và cách nào chỉ là mô tả gợi ý.

Bảng tên tiếng Anh các loại trống Việt Nam

Tên tiếng Việt	Cách gọi tiếng Anh thường dùng	Ghi chú, nguồn
Trống (nói chung)	drum	Cambridge, Merriam-Webster. Số nhiều: drums.
Trống hội	festival drum; ceremonial drum	Từ điển DOL ghi cả hai. Nghệ nhân Đọi Tam trả lời VOV World cũng dùng festival drums cho trống dùng trong lễ hội cộng đồng.
Trống thờ, trống tế lễ	worship drum; spiritual drum	Theo cách gọi của nghệ nhân Đọi Tam trên VOV World.
Trống cái (trống đại)	trống cái, kèm mô tả great drum hoặc bass drum	Wikipedia tiếng Anh. Lưu ý: ở phương Tây, bass drum thường là trống trầm trong bộ trống jazz hay dàn nhạc, không phải trống gỗ mít da trâu.
Trống chầu (ca trù)	trống chầu (praise drum)	UNESCO (hồ sơ Ca trù) và Wikipedia đều gọi là praise drum.
Trống cơm	trống cơm (rice drum)	Wikipedia tiếng Anh: lit. rice drum, nghĩa là dịch sát chữ, không phải tên riêng.
Trống đình, trống chùa	có thể mô tả là communal house drum, pagoda drum	VOV World dùng các cụm the drum used in a communal house và a pagoda drum; không phải tên chuẩn.
Trống trường	có thể mô tả là school drum	Cụm mô tả gợi ý, chưa thấy từ điển ghi thành mục từ.
Chiêng, cồng chiêng	gong	Cambridge định nghĩa gong là miếng kim loại tròn treo trên giá, đánh bằng dùi. UNESCO đặt tên di sản Tây Nguyên là Space of Gong Culture.

Trống hội tiếng Anh là gì?

Trống hội thường gọi là festival drum. Từ điển DOL ghi thêm cách gọi ceremonial drum (trống nghi lễ). Hai cụm này dùng được khi giới thiệu với khách nước ngoài. Nếu cần nhấn mạnh trống dùng trong thờ cúng ở đình, đền, nghệ nhân làng Đọi Tam khi trả lời VOV World gọi là worship drums hoặc spiritual drums.

Xem thêm các mẫu trống hội của xưởng, hoặc bài phân biệt các loại trống Đọi Tam để biết mỗi loại dùng vào việc gì trước khi chọn tên gọi.

Trống chầu tiếng Anh là gì?

UNESCO, trong hồ sơ Ca trù, gọi trống chầu là praise drum (trống khen), vì người cầm chầu đánh trống để khen hay chê người hát. Wikipedia tiếng Anh dùng cùng cách gọi và ghi tên khác là trống đế. Khi viết, cách an toàn là giữ tên Việt kèm chú thích: trống chầu (praise drum).

Có một chỗ các nguồn không khớp: mục "Traditional Vietnamese musical instruments" trên Wikipedia lại tả trống chầu là trống lớn nhất trong bộ trống hát tuồng, còn mục "Trống chầu" tả đây là trống nhỏ hai mặt. Lý do là trống chầu có mặt trong nhiều loại hình (ca trù, hát bội, hát văn) với cỡ khác nhau. Chi tiết xem bài trống chầu là gì.

Trống cơm tiếng Anh là gì?

Wikipedia tiếng Anh ghi trống cơm (lit. "rice drum"): rice drum là dịch sát nghĩa từng chữ, xuất phát từ tục dán cơm lên mặt trống để chỉnh tiếng. Người nước ngoài nghe "rice drum" chưa chắc đã hình dung ra nhạc cụ, nên nên viết kèm tên Việt và một câu mô tả, ví dụ: có thể mô tả là a two-headed hand drum used in chèo. Câu mô tả này là gợi ý của chúng tôi, không phải tên chuẩn. Về cấu tạo và cách chơi, xem bài trống cơm là gì.

Chiêng đồng tiếng Anh là gì?

Chiêng tiếng Anh là gong. Chiêng đồng có thể gọi là bronze gong hoặc brass gong tuỳ hợp kim; hai cụm này là mô tả theo chất liệu, không phải tên riêng. Di sản Không gian văn hoá Cồng chiêng Tây Nguyên có tên tiếng Anh chính thức trên trang UNESCO là Space of Gong Culture; Wikipedia xếp cồng chiêng vào nhóm tuned gong (chiêng có định âm). Tìm hiểu thêm ở bài chiêng đồng là gì.

Mặt trống, tang trống, dùi trống tiếng Anh

• Mặt trống: drumhead hoặc drum skin. Cambridge định nghĩa drumhead là lớp vật liệu mỏng căng trên trống để đánh ra tiếng; Merriam-Webster ghi vật liệu có thể là da hoặc nhựa. Mặt trống của xưởng làm từ da trâu; VOV World gọi là buffalo skins.
• Tang trống (thân trống): Wikipedia mục Drum gọi là shell; bài của VOV World về làng Đọi Tam dùng drum-barrel. Cả hai đều được hiểu. Tang trống xưởng làm bằng gỗ mít (jackfruit wood), có hai kiểu: ghép dăm và nguyên khối khoét rỗng.
• Dùi trống: drumstick. Merriam-Webster định nghĩa là "a stick for beating a drum". Wikipedia còn dùng beater cho dùi đầu bọc nỉ.
• Đánh trống: beat a drum hoặc play the drum; tiếng trống: the beat of the drums (ví dụ trong Cambridge).

Khi nào nên giữ nguyên tên tiếng Việt?

Với tên chung (drum, gong, drumhead, drumstick) cứ dùng từ tiếng Anh. Với tên trống riêng của Việt Nam, UNESCO và Wikipedia đều có xu hướng giữ tên Việt rồi thêm mô tả trong ngoặc. Làm theo cách đó giúp người đọc nước ngoài tra cứu được đúng nhạc cụ, và tránh nhầm trống cái với bass drum của bộ trống phương Tây.

Cần trống làm quà tặng đối tác nước ngoài hoặc trống cho đoàn biểu diễn? Liên hệ xưởng qua Zalo, hotline hoặc trang đặt theo yêu cầu để được tư vấn loại và cỡ phù hợp.