Hiệu lệnh trống trường học và cách đánh trống trường

Không có một văn bản chung toàn quốc quy định trống trường phải đánh mấy tiếng. Mỗi trường tự ban hành hiệu lệnh trống của mình. Cách làm hay gặp là 3 tiếng cho ra chơi, một hồi dài khi kết thúc buổi học, còn trống vào lớp thì có trường đánh 1 tiếng, có trường đánh 6 tiếng. Bài này nêu vài ví dụ có nguồn, cách đánh cho tiếng rõ và gọn, rồi cách chọn cỡ trống, dùi cho trường tiểu học, THCS.

Có quy định chung về hiệu lệnh trống trường không?

Chúng tôi chưa tìm thấy văn bản nào của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định số tiếng trống cho từng hiệu lệnh. Trên thực tế, hiệu lệnh trống nằm trong quy định nội bộ của từng trường, thường được ban hành đầu năm học cùng giờ ra vào lớp. Vì vậy cùng một hiệu lệnh, trường này đánh khác trường kia. Giáo viên, bảo vệ mới về trường nên xin bản quy định của chính trường mình thay vì làm theo bài trên mạng, kể cả bài này.

Ví dụ hiệu lệnh trống của các trường

Dưới đây là hai bảng hiệu lệnh do trường công bố trên trang của trường. Đây là ví dụ để tham khảo, không phải mẫu bắt buộc.

Giờ học hằng ngày

Trường THCS Võ Văn Tần (TP. Hồ Chí Minh) công bố quy định hiệu lệnh trống năm học 2019-2020 như sau:

Hiệu lệnh	Cách đánh
Báo xếp hàng đầu giờ	1 hồi ngắn
Tính giờ tiết học	1 tiếng
Ra chơi	3 tiếng
Kết thúc buổi học	1 hồi dài

Quy định này cũng ghi rõ nhóm bảo vệ là người đánh trống theo hiệu lệnh. Có trường đánh trống vào lớp bằng 6 tiếng. Bài "Tiếng trống trường" của tác giả Khúc Hồng Thiện trên báo Tiền Phong nhớ lại đúng cách đó: ba tiếng trống là ra chơi, sáu tiếng là vào lớp.

Giờ thi, giờ kiểm tra

Trong các kỳ thi, trống còn dùng để báo từng mốc thời gian. Ví dụ, bảng hiệu lệnh kỳ kiểm tra khảo sát lớp 12 của cụm trường Sơn Tây – Ba Vì (Hà Nội) năm học 2021-2022, đăng trên trang Trường THPT Quảng Oai:

Hiệu lệnh	Cách đánh
Tập trung thí sinh	1 hồi 3 tiếng
Gọi thí sinh vào phòng thi	6 tiếng
Phát đề cho thí sinh	3 tiếng
Tính giờ làm bài	1 tiếng
Thông báo còn 15 phút	1 tiếng
Thu bài thi	1 hồi dài

Trống khai giảng

Trống khai giảng cũng không có quy định thống nhất. Bài hướng dẫn trên VnDoc ghi nhận ba kiểu hay gặp: 3 hồi 9 tiếng, 1 hồi 9 tiếng, hoặc 1 hồi 3 tiếng. Với kiểu 3 hồi 9 tiếng, bài này dẫn ý kiến cho rằng trống xưa dùng để khai trận, nên khai giảng cũng đánh như khai trận. Đó là một cách giải thích, không phải quy định.

Cách đánh trống trường cho rõ và đều

Hiệu lệnh trống chỉ có tác dụng khi cả trường nghe rõ và đếm được. Vài điểm người đánh nên giữ:

• Đặt trống chắc và vừa tầm. Trống nằm vững trên giá hoặc chân đế, mặt trống ở khoảng ngang bụng, ngực người đánh để vung dùi thoải mái.
• Đánh vào vùng giữa mặt trống. Đó là chỗ cho tiếng "tùng" trầm và vang nhất. Gõ vào tang hay sát mép chỉ ra tiếng "cắc" mỏng, không dùng cho hiệu lệnh.
• Để dùi nảy lại. Thả lỏng cổ tay, đánh xong nhấc dùi lên ngay. Ghì dùi trên mặt da sẽ làm tắt tiếng.
• Giãn đều các tiếng đếm. Với hiệu lệnh 3 hay 6 tiếng, mỗi tiếng cách nhau đều và đủ thưa để học sinh đếm được, không dồn dập như đánh hồi.
• Hồi trống thì dồn dần. Một hồi là chuỗi tiếng đánh liên tiếp. Bài trên VnDoc tả hồi trống khai giảng: mấy tiếng đầu mạnh, đều và chậm, các tiếng sau nhẹ dần và nhanh dần.
• Thống nhất một cách đánh. Nếu nhiều người thay phiên đánh (bảo vệ, giáo viên trực), nên thống nhất độ dài hồi và nhịp tiếng đếm để học sinh không nhầm hiệu lệnh.

Tiếng trống còn phụ thuộc vào mặt da. Khi trời nồm, da hút ẩm và chùng, tiếng sẽ đục hơn; cách để trống và giữ mặt da xem trong bài hướng dẫn bảo quản trống đúng cách.

Kích thước mặt trống trường cho tiểu học, THCS

Cỡ trống ghi bằng chữ D kèm đường kính mặt trống: D60cm là mặt rộng 60cm. Trống trường học của xưởng có năm cỡ, ghi theo mặt × cao: 48x60cm là mặt 48cm, tang cao 60cm. Giá là giá tham khảo, liên hệ để báo giá chính xác.

Cỡ (mặt × cao)	Gợi ý dùng cho	Giá tham khảo
44x55cm	Trường mầm non	1.600.000 – 2.000.000 đ
48x60cm	Cỡ khách hay mua nhất, giữa cỡ mầm non và THCS	2.300.000 – 2.800.000 đ
52x65cm	Trường THCS	2.900.000 – 3.500.000 đ
60x80cm	Trường THPT, đại học	4.100.000 – 5.100.000 đ
80x100cm	Trường lớn, sân rộng, nhiều dãy nhà	7.200.000 – 8.800.000 đ

Cách chọn nhanh theo tư vấn của xưởng: mầm non lấy 44x55cm, THCS lấy 52x65cm, THPT trở lên lấy 60x80cm; sân rộng, lớp học cách xa chỗ đặt trống thì nghĩ đến 80x100cm. Hai mẫu đăng trên web là trống trường học D44cm và trống trường học D48cm. Muốn so trống trường với các loại trống khác theo không gian, xem bài cách chọn kích thước trống phù hợp. Bảng giá đủ các loại trống nằm ở bài giá trống Đọi Tam tham khảo.

Trống trường của xưởng có tang gỗ mít, mặt da trâu. Xưởng làm cả tang ghép dăm và tang nguyên khối khoét rỗng; trường muốn loại tang nào thì hỏi rõ khi đặt. Trống trường đánh giờ khác với trống đội đeo vai của đội nghi thức; nếu trường cần cả bộ trống đội, xem bài bộ trống đội gồm những gì.

Dùi trống trường học và chân đế

Trống trường của xưởng đi kèm dùi, giá đỡ tiêu chuẩn và sơn hoàn thiện. Nếu trường muốn giá riêng, giá để bằng gỗ thêm 350.000 đ, giá inox 450.000 đ.

Dùi dùng lâu sẽ mòn đầu hoặc nứt. Nên thay dùi khi đầu dùi đã sứt, vì cạnh sắc dễ làm xước mặt da. Không dùng gậy sắt hay vật cứng khác đánh vào mặt trống thay dùi. Trường cần mua thêm dùi lẻ thì liên hệ xưởng để hỏi. Nếu mặt da đã chùng, rách hoặc tang hở, xem hướng dẫn sửa trống trường và thay mặt trống trước khi quyết định sửa.

Mua trống trường học ở đâu?

Xưởng Đọi Tam Phạm Kiểm (phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình) nhận đặt trống trường qua Zalo và hotline. Nhà trường xem mẫu ở mục trống trường học, rồi liên hệ qua Zalo hoặc hotline 0986 161 521, hoặc gửi yêu cầu ở trang đặt theo yêu cầu. Khi hỏi giá, nên nói rõ:

• Cỡ trống (ví dụ 44x55, 52x65 hay 60x80cm) và số lượng.
• Có cần chân đế, giá đỡ, dùi thêm không.
• Địa chỉ trường để xếp lịch giao.
• Yêu cầu riêng về màu sơn, hoá đơn chứng từ (nếu có).

Về giao hàng: xưởng miễn phí giao tận trường, bằng xe khách, Viettel Post hoặc giao tận nơi, và lắp đặt khi giao trực tiếp. Trống trường có sẵn đủ cỡ, làm mới mất 3–5 ngày và không cần đặt cọc. Chi tiết ở chính sách vận chuyển. Trống được bảo hành 18 tháng theo chính sách bảo hành.