Làng nghề làm trống ở đâu? Các làng trống nổi tiếng Việt Nam

Ở Việt Nam, các làng làm trống được báo chí nhắc nhiều nhất là Đọi Tam (phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình; trước thuộc Hà Nam cũ) ở miền Bắc, Lâm Yên (xã Vu Gia, TP Đà Nẵng; trước thuộc Quảng Nam) ở miền Trung và Bình An (xã Tân Trụ, tỉnh Tây Ninh; trước thuộc Long An) ở miền Nam. Ngoài ra còn những nơi giữ nghề quy mô nhỏ hơn như làng Văn Thượng ở Nghệ An và làng Ông Hảo ở Hưng Yên. Bài dưới đây tóm lại từng làng: ở đâu, làm trống gì, và báo chí ghi nhận điều gì.

Bảng tóm tắt: làng nghề làm trống ở tỉnh nào

Làng	Địa danh hiện nay	Địa danh trước sắp xếp	Ghi nhận nổi bật
Đọi Tam	Phường Tiên Sơn, Ninh Bình	Xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (cũ)	Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia năm 2019
Bình An	Xã Tân Trụ, Tây Ninh	Xã Bình Lãng, huyện Tân Trụ, Long An (cũ)	Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia năm 2025
Lâm Yên	Thôn Lâm Yên, xã Vu Gia, TP Đà Nẵng	Huyện Đại Lộc, Quảng Nam (cũ)	Dòng họ Phan giữ nghề hơn 200 năm
Văn Thượng	Xã Đại Đồng, Nghệ An	Huyện Thanh Chương (cũ)	Nghề truyền qua 11 đời
Ông Hảo	Xã Nguyễn Văn Linh, Hưng Yên	Xã Liêu Xá, huyện Yên Mỹ (cũ)	Trống gỗ đồ chơi dịp Trung thu

Địa danh hiện nay chỉ ghi khi có báo chí hoặc cổng thông tin xác nhận sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025.

Làng trống Đọi Tam (Ninh Bình, trước là Hà Nam cũ)

Khi hỏi làng nghề làm trống ở Hà Nam (cũ), người ta thường nói tới Đọi Tam. Làng nằm dưới chân núi Đọi, trước thuộc xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam (cũ). Từ ngày 1/7/2025, nơi đây thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Cổng thông tin phường Tiên Sơn gọi Đọi Tam là làng trống đã trải qua hơn một nghìn năm.

Làng thờ hai anh em Nguyễn Đức Năng và Nguyễn Đức Bản làm tổ nghề. Theo truyền thuyết, hai ông làm chiếc trống lớn để đón vua Lê Đại Hành về cày ruộng tịch điền ở núi Đọi; các nguồn ghi năm 986 hoặc 987. Việc vua cày ruộng năm 987 có trong sử, còn chuyện làm trống là truyền thuyết của làng. Chi tiết có ở bài Nguyễn Đức Năng và Nguyễn Đức Bản, tổ nghề trống Đọi Tam.

Về danh hiệu, tháng 10/2004 làng được tỉnh Hà Nam (cũ) công nhận làng nghề truyền thống. Năm 2019, nghề làm trống Đọi Tam vào Danh mục Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia. Các mốc này được trình bày kỹ trong bài các mốc công nhận làng nghề trống Đọi Tam. Năm 2010, theo VOV, người làng rước một chiếc trống sấm về Hà Nội phục vụ Đại lễ 1000 năm Thăng Long.

Nghề có ba công đoạn chính: làm da, làm tang và bưng trống. Câu nghề "da trâu tang mít, đánh ít kêu nhiều" nói lên vật liệu: mặt da trâu, thân gỗ mít. Ở xưởng Phạm Kiểm, tang trống được làm theo cả hai cách: ghép dăm gỗ mít và khoét nguyên khối. Cách làm từng bước có ở bài ba công đoạn làm trống Đọi Tam.

Làng trống Bình An (Tây Ninh, trước là Long An)

Làng trống Bình An nằm ở ấp Bình An, trước thuộc xã Bình Lãng, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An. Theo Cục Di sản văn hóa, nay làng thuộc xã Tân Trụ, tỉnh Tây Ninh. VTV gọi đây là làng trống truyền thống duy nhất ở Nam Bộ.

Theo báo Thanh Niên, nghề do nghệ nhân Nguyễn Văn Ty khởi xướng từ thế kỷ 19 và đã được cha truyền con nối qua 5 đời. Nghề làm trống Bình An được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hoá phi vật thể theo Quyết định 2202/QĐ-BVHTTDL ngày 27/6/2025; lễ công bố ở địa phương diễn ra ngày 25/6/2026.

Theo hồ sơ của Cục Di sản văn hóa, làng hiện có hơn 20 cơ sở làm trống. Tang trống chủ yếu bằng gỗ sao hoặc mít già, ngoài ra còn dùng chò, dầu, cao su. Mặt trống dùng da trâu, đóng bằng đinh tre hoặc đinh gỗ. Sản phẩm gồm trống trường, trống lễ hội, trống đình chùa, trống lân, trống chèo, tuồng.

Về năm hình thành, các nguồn ghi khác nhau: Thanh Niên viết "hơn 150 năm", một trang tổng hợp của VTV có tiêu đề "làng trống 200 năm tuổi", còn Cục Di sản văn hóa chỉ ghi "hàng trăm năm". Chúng tôi chưa thấy văn bản nào nêu năm chính xác.

Làng trống Lâm Yên (Đà Nẵng, trước là Quảng Nam)

Lâm Yên là làng trống được nhắc nhiều nhất ở miền Trung. Theo báo Dân Việt (4/2026), làng ở thôn Lâm Yên, xã Vu Gia, TP Đà Nẵng, thuộc địa phận huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam (cũ). Bài năm 2018 của SGGP ghi địa chỉ khi đó là thôn Ấp Nam, xã Đại Minh, huyện Đại Lộc.

Dân Việt cho biết tổ nghề là ông Phan Công Thiên, từ Hải Dương vào Lâm Yên lập nghiệp; dòng họ Phan giữ nghề hơn 200 năm với 7 đời kế nghiệp. Báo cũng ghi câu "trống Lâm Yên, chiêng Phước Kiều". Theo SGGP, Hợp tác xã Làng nghề trống Lâm Yên được thành lập năm 2012, nhưng làng gặp khó vì thiếu người nối nghiệp, gỗ khan hiếm và thị trường thu hẹp.

Một cơ sở được Dân Việt phỏng vấn cho biết trước năm 1990 họ làm trống từ gỗ ghép, sau khi đóng cửa rừng thì chuyển sang gỗ nguyên khối nhập khẩu; hiện cơ sở này chủ yếu làm trống chùa.

Nghề làm trống ở Nghệ An: làng Văn Thượng

Nói tới nghề làm trống ở Nghệ An, báo Nghệ An (3/2025) giới thiệu làng trống Văn Thượng, xã Đại Đồng, huyện Thanh Chương (cũ), dọc Quốc lộ 46. Nghề do dòng họ Phan mang về từ xã Hưng Tây, huyện Hưng Nguyên (cũ) và đến nay đã qua 11 đời. Chủ xưởng lớn và lâu đời nhất là ông Phan Văn Cư.

Thân trống chủ yếu bằng gỗ mít; da trâu, bò phải còn tươi, chưa qua sơ chế. Các xưởng làm trống đình, trống nhà thờ họ, trống chùa, trống hội, trống lân, trống trường học và trống giáo xứ.

Số cơ sở còn làm nghề mỗi báo ghi một khác: báo Nghệ An (3/2025) ghi 7 hộ, bài của Tiền Phong (1/2026, Eva đăng lại) ghi 5 cơ sở dọc Quốc lộ 46. Hai bài cách nhau gần một năm, nên con số có thể đã thay đổi.

Làng nghề làm trống nổi tiếng ở Hưng Yên là gì?

Ở Hưng Yên, nơi báo chí nhắc tới nghề làm trống là làng Ông Hảo. Theo VTV (2024), làng ở xã Liêu Xá, huyện Yên Mỹ (cũ); VietnamPlus (9/2026) ghi địa chỉ mới là xã Nguyễn Văn Linh, tỉnh Hưng Yên. Ông Hảo nổi tiếng với đồ chơi Trung thu, đặc trưng là mặt nạ giấy bồi, và cũng được biết đến với nghề làm trống gỗ thủ công.

Đây chủ yếu là trống nhỏ phục vụ mùa Trung thu, khác với trống hội, trống đình cỡ lớn ở các làng kể trên. Theo VTV và VietnamPlus, tang trống làm từ gỗ mít, gỗ xoan, mặt bưng da trâu hoặc da bò. VTV ghi làng chỉ còn khoảng 6–7 hộ làm nghề.

Các làng trống giống và khác nhau ở đâu

• Vật liệu: hầu hết dùng da trâu cho mặt trống. Gỗ làm tang thay đổi theo vùng: gỗ mít ở Đọi Tam, Văn Thượng; gỗ sao hoặc mít già ở Bình An; gỗ ghép rồi gỗ nguyên khối ở cơ sở Lâm Yên được phỏng vấn.
• Cách truyền nghề: nghề thường gắn với một dòng họ hay cộng đồng làng, như họ Phan ở Lâm Yên và Văn Thượng, cụ Nguyễn Văn Ty ở Bình An, hai cụ tổ họ Nguyễn ở Đọi Tam.
• Quy mô và danh hiệu: Đọi Tam và Bình An đã có nghề được ghi danh di sản văn hoá phi vật thể quốc gia; các nơi khác chủ yếu do vài hộ, vài xưởng giữ nghề.

Mỗi làng có tiếng trống và kiểu dáng riêng, phù hợp với tập quán lễ hội của vùng. Người mua nên chọn theo công dụng và cỡ trống, nghe thử tiếng nếu có thể.

Muốn xem trống Đọi Tam

Xưởng Trống Đọi Tam Phạm Kiểm ở phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình làm trống hội, trống đình, trống chùa, trống trường và nhiều loại khác. Bạn có thể xem các mẫu trống của xưởng, hoặc liên hệ Zalo, hotline để được tư vấn cỡ trống và báo giá.